Page 19 - Demo

v%u00ebshtir%u00ebsit%u00eb ishte reforma agrare e v%u00ebllez%u00ebrve Grak%u00eb. Ajo e p%u00ebrmir%u00ebsoi gjendjen e fshatar%u00ebsis%u00eb, por nuk rezultoi jet%u00ebgjat%u00eb. Republik%u00ebs i kanosej gjithashtu rreziku i revoltave t%u00eb skllev%u00ebrve (m%u00eb e madhja qe kryengritja e udh%u00ebhequr nga Spartaku) dhe i sulmeve t%u00eb pirat%u00ebve q%u00eb kishin zaptuar Mesdheun dhe po d%u00ebmtonin tregtin%u00eb. Po k%u00ebshtu, n%u00ebp%u00ebr provinca kishin nisur l%u00ebvizjet kryengrit%u00ebse.Senati romak i dha fuqi t%u00eb plot%u00eb e pushtet t%u00eb jasht%u00ebzakonsh%u00ebm Gneus Pompeut, nj%u00eb strateg i zoti, i njohur sidomos p%u00ebr shtypjen e kryengritjes s%u00eb Spartakut. N%u00eb nj%u00eb koh%u00eb rekord, ai arriti t%u00eb %u00e7lironte Mesdheun nga pirat%u00ebt dhe t%u00eb shkat%u00ebrronte Mitridatin, mbretin e Pontit, q%u00eb ishte b%u00ebr%u00eb nj%u00eb kund%u00ebrshtar i fort%u00eb n%u00eb Lindje. Dal%u00ebngadal%u00eb, u krijuan kushtet p%u00ebr forcimin e pushtetit t%u00eb disa strateg%u00ebve ushtarak%u00eb, t%u00eb cil%u00ebt po ktheheshin n%u00eb k%u00ebrc%u00ebnim p%u00ebr republik%u00ebn. P%u00ebr k%u00ebt%u00eb arsye, n%u00eb vitin 60 p.e.s., u formua Triumvirati i par%u00eb, nj%u00eb aleanc%u00eb mes tre burrave m%u00eb t%u00eb pushtetsh%u00ebm t%u00eb asaj kohe: Pompeut, Cezarit dhe Krasit. Senati nuk e njohu k%u00ebt%u00eb aleanc%u00eb. T%u00eb tre, t%u00eb mb%u00ebshtetur n%u00eb ushtrit%u00eb q%u00eb komandonin, ushqenin ambicie p%u00ebr pushtet dhe, k%u00ebsisoj, e prish%u00ebn aleanc%u00ebn shpejt. Kjo %u00e7oi n%u00eb luft%u00ebra civile, t%u00eb cilat u fituan nga Jul Cezari. Jul Cezari u b%u00eb sundimtari i vet%u00ebm i Rom%u00ebs, duke p%u00ebrqendruar n%u00eb duart e veta nj%u00eb pushtet pothuajse t%u00eb pakufizuar. Ai u shpall diktator i p%u00ebrjetsh%u00ebm, konsull, tribun i popullit dhe pontifiki madh (autoriteti m%u00eb i lart%u00eb fetar). P%u00ebr nder t%u00eb tij, edhe nj%u00eb muaji t%u00eb vitit, korrikut (luglio), iu vendos emri i tij.M%u00eb 15 mars t%u00eb vitit 44 p.e.s., Jul Cezari u vra n%u00eb senat, n%u00eb nj%u00eb komplot t%u00eb organizuar nga kund%u00ebrshtar%u00ebt e tij, mes t%u00eb cil%u00ebve ndodhej edhe Bruti, t%u00eb cilin e kishte b%u00ebr%u00eb djal%u00eb. Arsyeja e komplotit ishte shp%u00ebtimi i republik%u00ebs. Megjithat%u00eb, historia do t%u00eb tregonte se republik%u00ebs tashm%u00eb i kishte ardhur fundi, pasi ajo m%u00ebnyr%u00eb qeverisjeje nuk funksiononte m%u00eb.Jul Cezari. Statuj%u00eb e vitit 1696 (Muzeu i Luvrit, Paris)5Analizoni p%u00ebrmes mendimit kritik%u2022 A mund t%u00eb pengohej r%u00ebnia e Republik%u00ebs? %u00c7%u2019mund t%u00eb b%u00ebhej p%u00ebr k%u00ebt%u00eb?%u2022 A ekziston sistemi i %u201cklientel%u00ebs%u201d n%u00eb dit%u00ebt e sotme? Si e kuptoni at%u00eb n%u00eb shoq%u00ebrin%u00eb moderne q%u00eb jetojm%u00eb? Sillni shembull, ku var%u00ebsia ekonomike mund t%u00eb shnd%u00ebrrohet n%u00eb ndikim politikVler%u00ebsoni njohurit%u00eb tuaja%u2022 Cilat ishin arsyet q%u00eb Roma e rr%u00ebzoi monarkin%u00eb?%u2022 %u00c7far%u00eb t%u00eb drejtash fituan plebenjt%u00eb nga lufta e tyre kund%u00ebr patric%u00ebve?%u2022 Pse kishin r%u00ebnd%u00ebsi shkrimi dhe ekspozimi i ligjeve?%u2022 Pse Roma u b%u00eb nj%u00eb fuqi e madhe bot%u00ebrore? Cil%u00ebt qen%u00eb faktor%u00ebt q%u00eb e favorizuan? %u2022 P%u00ebrshkruani shoq%u00ebrin%u00eb romake n%u00eb fillim t%u00eb Republik%u00ebs.%u2022 Duke u bazuar n%u00eb skem%u00eb, tregoni cilat kan%u00eb qen%u00eb institucionet e Republik%u00ebs Romake. %u00c7%u2019funksione kryenin dhe cili prej tyre ishte m%u00eb i r%u00ebnd%u00ebsishmi?%u2022 Ciceroni e cil%u00ebsoi Triumviratin e par%u00eb si nj%u00eb p%u00ebrbind%u00ebsh me tri kok%u00eb. Sipas jush, p%u00ebrse? %u00c7far%u00eb rreziku paraqiste bashkimi i pushtetit ushtarak me at%u00eb politik?Hulumtoni dhe diskutoni17